Artuklu Sarayı’ndan Çıkan Nadide Eser: Fildişi ve İncili Okçu Yüzüğü
Büyük Saray yapısının güneydoğu köşesinde 12-13. yüzyıl Artuklu dönemine tarihlenen fildişi bir zihgir (okçu yüzüğü) bulundu....
Hasankeyf Büyük Saray kazılarında, Artuklu dönemine ışık tutan ve bugüne kadar benzerine rastlanmamış bir eser gün yüzüne çıkarıldı: Fildişinden yapılmış, inci ve firuze taşlarıyla süslü bir zihgir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında yürütülen Hasankeyf Kazıları, 2025 sezonunda heyecan verici bir buluşa sahne oldu. Mardin Artuklu Üniversitesi’nden Doç. Dr. Zekai Erdal başkanlığında yürütülen çalışmalarda, Büyük Saray yapısının güneydoğu köşesinde 12-13. yüzyıl Artuklu dönemine tarihlenen fildişi bir zihgir (okçu yüzüğü) bulundu.
Ustalık Eseri: İnci, Firuze ve Gümüşün Dansı Bulunan zihgir, sadece malzemesiyle değil, işçiliğiyle de görenleri büyülüyor. Fildişi gövdeye sahip eserin detayları şöyle:
-
İnci: Kaş bölümünün her iki yanındaki yuvalara dizilmiş küçük inciler.
-
Firuze: Kulak kısmının dış yüzünde, eşkenar dörtgen bir platform üzerine yerleştirilmiş yuvarlak firuze taşı.
-
Gümüş: Parmağın geçtiği açıklığın çevresinde dairesel gümüş kakmalar ve gövdeye doğru üçgen motifler oluşturan diyagonal süslemeler.
Dünyada Tek Örnek (Unik) Uzmanlar, zihgirin üzerindeki değerli taşlar ve fildişi malzemenin, bu eserin sıradan bir askeri ekipman olmadığını gösterdiğini belirtiyor. Artuklu hanedanına mensup üst düzey bir yöneticiye ait olduğu düşünülen bu zihgir, savaşçı kimliğinden ziyade bir statü ve güç sembolü olarak kullanılmış.
Yapılan karşılaştırmalı analizler, inci kakmalı bir zihgir örneğinin daha önce literatüre geçmediğini ortaya koydu. Bu durum, Hasankeyf buluntusunu “unik” (benzersiz) kılarak arkeoloji dünyasında özel bir yere taşıyor.
