Anadolu arkeolojisi, tarih kitaplarını yeniden yazdıracak bir keşfe daha sahne oldu. Amasya’daki Oluz Höyük kazılarında, denizci bir kavim olarak bilinen ve genellikle kıyı şeritlerinde izlerine rastlanan Fenikelilere ait şaşırtıcı buluntular gün yüzüne çıkarıldı.

İstanbul Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Prof. Dr. Şevket Dönmez liderliğinde yürütülen çalışmalarda; Kartaca kökenli cam boncuklardan, Anadolu’da eşi görülmemiş “küp mezarlara” (pithos) kadar uzanan gizemli bir tablo ortaya çıktı. En dikkat çekici detay ise bu mezarların bebek kurbanı ritüelleriyle bağlantılı olabileceği ihtimali.

Amasya Oluz Höyük’teki bu sıra dışı keşfi, arkeolog.net okuyucuları için SEO odaklı, bilimsel derinliği olan ancak geniş kitlelerin ilgisini çekecek bir haber metnine dönüştürdüm.

Urfa Kalesi Kazılarında 1500 Yıllık Grekçe Yazıtlı Mozaik Ortaya Çıkarıldı

×

Haber, Orta Anadolu’da hiç beklenmedik bir kültürün (Fenikeliler) izlerinin bulunması ve “bebek kurbanı” ihtimali nedeniyle oldukça yüksek bir okunma potansiyeli taşıyor.

Amasya’da Şaşırtan Keşif: Orta Anadolu’nun Göbeğinde Fenike İzleri ve Gizemli “Bebek Mezarları”

Anadolu arkeolojisi, tarih kitaplarını yeniden yazdıracak bir keşfe daha sahne oldu. Amasya’daki Oluz Höyük kazılarında, denizci bir kavim olarak bilinen ve genellikle kıyı şeritlerinde izlerine rastlanan Fenikelilere ait şaşırtıcı buluntular gün yüzüne çıkarıldı.

İstanbul Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Prof. Dr. Şevket Dönmez liderliğinde yürütülen çalışmalarda; Kartaca kökenli cam boncuklardan, Anadolu’da eşi görülmemiş “küp mezarlara” (pithos) kadar uzanan gizemli bir tablo ortaya çıktı. En dikkat çekici detay ise bu mezarların bebek kurbanı ritüelleriyle bağlantılı olabileceği ihtimali.

Denizci Fenikeliler Orta Anadolu Dağlarında Ne Arıyordu?

Fenikeliler, antik çağda Doğu Akdeniz’den Cebelitarık’a kadar yayılan ünlü deniz tüccarlarıydı. Ancak Amasya gibi denize uzak, Orta Anadolu coğrafyasında bu denli güçlü izler bırakmaları arkeoloji dünyasını şaşırttı.

Prof. Dr. Dönmez, bulunan eserlerin kökenine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Kartaca’dan gelmiş insan başlı cam boncuklar var. Fenikeliler Doğu Akdeniz’de yaşamış, Sami kökenli bir topluluk. Bunların Orta Anadolu’ya kadar gelmiş olmaları bizi gerçekten şaşırtıyor.”

Bu bulgular, antik ticaret yollarının ve kültürel etkileşimin sanılandan çok daha derinlere, Anadolu’nun içlerine kadar nüfuz ettiğini kanıtlıyor.

Oluz Höyük Fenike cam boncukları, Kartaca kökenli arkeolojik buluntu.

Anadolu’da İlk Kez Görüldü: Küplere Gömülen Bebekler

Kazının en tüyler ürpertici ve gizemli buluntusu ise “Kubaba” kutsal alanında ortaya çıkarılan mezarlar oldu. Yan yana, belirli bir mesafeyle dizilmiş küplerin (pithos) içinde, sayıları 8’i bulan bebek ve cenin iskeletleri tespit edildi.

Prof. Dr. Dönmez, bu defin şeklinin Anadolu geleneklerine uymadığına dikkat çekiyor: “Küpler içine yerleştirilmiş bebek ve cenin mezarları Anadolu’da hiçbir yerde yok, görmüyoruz. Aralarında mesafe olacak şekilde konumlandırılarak gömülmüşler.”

Korkunç Şüphe: “Tofed” Kurban Ritüeli mi?

Bu mezarlar akıllara antik dünyada tartışmalı bir konu olan **”çocuk kurbanı”**nı getirdi. Fenike kültüründe, tanrılara (özellikle Baal ve Tanit’e) çocukların kurban edildiği ve “Tofed” (Tophet) adı verilen alanlara gömüldüğü bilinmektedir.

Kazı başkanı Dönmez, bu ihtimal üzerinde durduklarını belirtiyor:

“Belki de çocukların kurban edildiği bir kültürden bahsedebiliriz. Fenike dünyasında çok yaygın olan ‘Tofed’ dediğimiz kurban edilmiş çocukların Anadolu’daki mezarlarıyla karşılaşmış olabiliriz.”

Ancak bilimsel kesinlik için son sözü antropologlar söyleyecek. Yapılacak kemik analizleri, bu bebeklerin doğal yollarla mı öldüğünü yoksa bir ritüele mi kurban gittiğini ortaya çıkaracak.

Amasya Oluz Höyük bebek mezarları, Fenike tipi küp mezar kazısı.

Tapınak Planı da Fenike İmzasını Taşıyor

Buluntular sadece mezarlarla sınırlı değil. Ortaya çıkarılan tapınağın mimari planı da yerel Anadolu mimarisinden ayrışıyor. İnce uzun, “megaroid” plandaki bu yapı, Arami ve Fenike tapınak mimarisinin karakteristik özelliklerini taşıyor. Bu durum, bölgedeki Fenike varlığının geçici bir ticari ziyaretten öte, yerleşik bir dini yapılanmaya işaret ettiğini gösteriyor.

Kaynak: İHA (30.12.2025)