Arkeolojik Keşifler / Tunç Çağı
4 Bin Yıllık Bir Köpeğin
Pati İzleri
Kütahya’daki Tavşanlı Höyük’te
sıradan bir kerpiç, binlerce yıl
önce yaşanmış küçük bir anın
izlerini günümüze taşıdı.
henüz kurumamış bir kerpicin üzerinden
geçti. O an sıradan bir olaydı.
Bugün ise bu pati izleri, Tunç Çağı
insanlarının yaşadığı dünyaya
açılan küçük ama etkileyici bir pencere.
Yaklaşık yıl önce
Keşfin duyurulması
Çağ dönemi
Tavşanlı Höyük’te Beklenmedik Keşif
Kütahya’nın Tavşanlı ilçesinde yer alan
Tavşanlı Höyük’te sürdürülen arkeolojik
kazılarda, yaklaşık 4 bin yıllık
köpek pati izleri tespit edildi.
Buluntu, 26 Ekim 2026 tarihinde
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından
kamuoyuna duyuruldu.
İzler, Tunç Çağı’nda yangın geçirerek
yıkılmış bir yapının enkazındaki
kerpiç üzerinde bulundu.
Araştırmalara göre kerpiç, yapının
duvarında kullanılan malzemelerden
biriydi.
Keşfin dikkat çekici tarafı,
görkemli ya da değerli bir eserden
oluşmaması. Buluntu, çok eski bir
yerleşmedeki gündelik hareketliliğin
tesadüfen korunmuş bir kanıtı.

Fransa’daki Alba-la-Romaine’den Roma
Dönemi’ne ait pati izli kiremit.
Tavşanlı Höyük’teki buluntu değildir.
Fotoğraf: Mark Landon / Wikimedia Commons,
CC BY 4.0.
Bazen geçmiş hakkında en güçlü
izleri, anıtsal yapılar değil;
farkında olmadan toprağa basılmış
bir hayvan patisi bırakır.
4 Bin Yıllık Pati İzleri Nasıl Korundu?
Kültür ve Turizm Bakanlığının
açıklamasına göre kerpiç, toprak,
su ve samanın karıştırılmasıyla
hazırlanıyordu. Şekillendirilen
malzeme güneşte kurutularak
yapı elemanına dönüştürülüyordu.
Tavşanlı Höyük’te bulunan kerpicin
yüzeyi henüz yumuşakken üzerinden
bir köpek geçti. Böylece hayvanın
pati izleri malzemeye işlendi.
Kerpiç sertleştikten sonra ise
izler yüzeyde korundu.
Kerpiç Şekillendirildi
Toprak, saman ve su karıştırılarak
yapı malzemesi hazırlandı.
Bir Köpek Üzerinden Geçti
Henüz kurumamış kerpicin yüzeyine
hayvanın pati izleri işlendi.
Kerpiç Duvara Yerleştirildi
Sertleşen yapı malzemesi,
bir evin duvarının parçası oldu.
Yapı Yangın Geçirdi
Tunç Çağı’nda meydana gelen
yangın sonrasında bina yıkıldı.
İzlerin bulunduğu kerpiç enkazda kaldı.
Arkeologlar İzleri Ortaya Çıkardı
Binlerce yıl sonra yürütülen
kazılar, köpeğin bıraktığı
izleri yeniden görünür kıldı.
Bir Pati İzi Neden Önemlidir?
Arkeoloji, yalnızca kralların,
büyük yapıların ve değerli
eşyaların tarihini incelemez.
Günlük hayatta kullanılan
nesneler ve rastlantısal izler
de geçmişteki toplulukların
yaşamına ilişkin bilgiler sunar.
Kerpiç üzerindeki pati izleri,
hayvanların yerleşim içindeki
varlığına ilişkin doğrudan
bir fiziksel kanıt oluşturur.
Üstelik bu izler, belirli bir
hareketin gerçekleştiği yüzeyi
günümüze taşır.
Yerleşimde Hayvanlar
İzler, bir köpeğin insanların
yapı malzemeleri hazırladığı
ortamda bulunduğunu gösteriyor.
Kerpiç Yapım Tekniği
Buluntu, malzemenin henüz
sertleşmeden önce iz alabilecek
kadar yumuşak olduğunu gösteriyor.
Yapının Geçirdiği Yangın
Kerpicin bulunduğu enkaz,
Tunç Çağı’nda yangın nedeniyle
yıkılmış bir yapıya ait.
Henüz Bilinmeyenler
İzleri bırakan köpeğin kime
ait olduğu veya özel bir
görevinin bulunup bulunmadığı
bu buluntudan anlaşılamaz.
Tavşanlı Höyük Nerede?
Tavşanlı Höyük, Kütahya’nın
Tavşanlı ilçesinde bulunan ve
özellikle Tunç Çağı yerleşimleri
bakımından önem taşıyan
bir arkeolojik merkezdir.
Batı Anadolu’nun büyük Tunç Çağı
yerleşimlerinden biri olarak
değerlendirilen höyükte,
Prof. Dr. Erkan Fidan başkanlığında
2021 yılından beri sistematik
kazı çalışmaları sürdürülüyor.
Bölgedeki araştırmalar, mimari
kalıntıların yanı sıra yerleşimin
üretim faaliyetleri, maddi kültürü
ve gündelik yaşamı üzerine
yeni veriler sağlıyor.

Kaynak: Erkan Fidan (2021), Figure 2.
Wikimedia Commons, CC BY 4.0.
Özgün yayın görselinden kırpılmıştır.
Köpekler Tunç Çağı’nda İnsanlarla Birlikte mi Yaşıyordu?
Köpeklerin insan topluluklarıyla
ilişkisi Tunç Çağı’ndan çok daha
önceye uzanıyor. Anadolu’daki
tarih öncesi yerleşmelerde
köpeklerin varlığını ortaya koyan
çeşitli arkeolojik veriler bulunuyor.
Tavşanlı Höyük’teki pati izleri de
bu uzun birlikteliğin belirli bir
dönemdeki somut örneklerinden biri.
Ancak tek başına bu buluntu,
hayvanın evcil bir aile köpeği
olarak tutulduğunu, avcılıkta
kullanıldığını veya belirli
bir kişiye ait olduğunu
kanıtlamıyor.
Buna karşın izler, insanların
inşa faaliyetleri ile hayvanların
hareketlerinin aynı yaşam
alanında kesiştiğini gösteriyor.
Bu küçük ayrıntı, yerleşmenin
gündelik hayatını daha canlı
biçimde düşünmemize yardımcı oluyor.
Pati izlerinin değeri, köpeğin
kim olduğunu öğrenmemizde değil;
yaklaşık 4 bin yıl önce
gerçekleşmiş sıradan bir hareketin
fiziksel kanıtını görebilmemizde.
Yangın Yalnızca Yıkım mı Getirdi?
Arkeolojik yerleşmelerde yangın
tabakaları, yapıların kullanımının
sona erdiği süreçlere ilişkin
önemli bilgiler verebilir.
Yangının etkileri ile yapıların
sonradan örtülmesi, bazı
malzemelerin korunma koşullarını
değiştirebilir.
Bununla birlikte Tavşanlı Höyük’teki
pati izlerinin bugüne ulaşmasını
yalnızca yangına bağlamak doğru
olmaz. İzler, kerpicin henüz
kurumamış olduğu sırada oluşmuş,
sertleşmesiyle yüzeyde sabitlenmiş
ve daha sonra arkeolojik bağlam
içerisinde korunmuştur.
Bir Köpeğin Bıraktığı Tarih
Tarih öncesi toplulukların
yaşamını anlamak için çoğu zaman
anıtsal yapılara, mezarlara ve
gösterişli nesnelere odaklanılır.
Oysa küçük buluntular da
insanların yaşadığı çevre
hakkında güçlü bilgiler taşıyabilir.
Tavşanlı Höyük’teki yaklaşık
4 bin yıllık pati izleri,
bu gerçeğin etkileyici
örneklerinden biridir.
Bir köpek, bir kerpiç ve
aradan geçen binlerce yıl…
Arkeolojinin en ilgi çekici
yanlarından biri, geçmişin
böyle sıradan anlarını bile
yeniden görünür kılabilmesidir.
Merak Edilen Sorular
Tavşanlı Höyük’teki pati izleri kaç yıllık?
Kültür ve Turizm Bakanlığının
açıklamasına göre yaklaşık
4 bin yıllıktır ve Tunç Çağı’na
tarihlenmektedir.
Pati izleri hangi hayvana ait?
Bakanlığın açıklamasında
izlerin bir köpek tarafından
bırakıldığı belirtilmiştir.
İzler nasıl günümüze ulaştı?
Köpek, yumuşak kerpicin
üzerine basmış; izler kerpicin
sertleşmesiyle korunmuş ve
yapı yangınla yıkıldıktan
sonra enkaz içerisinde kalmıştır.
Tavşanlı Höyük kazılarını kim yönetiyor?
Kazılar 2021 yılından bu yana
Prof. Dr. Erkan Fidan
başkanlığında sürdürülmektedir.
Buluntu ne zaman duyuruldu?
Keşif, 26 Ekim 2026 tarihinde
kamuoyuna duyurulmuştur.
Kaynakça ve İleri Okuma
-
Anadolu Ajansı – Tavşanlı Höyük’te
Yaklaşık 4 Bin Yıllık Pati İzleri,
26 Ekim 2026
(Kültür ve Turizm Bakanlığı açıklaması) -
Smithsonian Magazine – A Dog Left a Paw Print
on This Mud Brick, 30 Ekim 2026
-
Archaeology Magazine – Paw Prints Found
in Bricks, 2 Kasım 2026
-
Fidan, E. (2021). Geo-Archaeological
and Geophysical Investigation on the
Early Bronze Age Layers of Tavşanlı Höyük.
-
Karşılaştırma fotoğrafı:
Mark Landon, Wikimedia Commons,
CC BY 4.0
-
Tavşanlı Höyük hava fotoğrafı:
Fidan 2021, Wikimedia Commons,
CC BY 4.0
Görseller CC BY 4.0 lisansı kapsamında
kaynak ve fotoğrafçı bilgileriyle
kullanılmıştır. Gerçek keşif görseli
için Bakanlık kaynaklı haberin
bağlantısı yukarıda yer almaktadır.
Bir Cevap Yaz
E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.