Medine’de 1774 Yeni Keşif: Hz. Ömer’i Öven Kaya Yazıtı ve Erken İslam İzleri Bulundu

Suudi Arabistan’ın Medine kentinde gerçekleştirilen arkeolojik yüzey araştırmaları, erken İslam tarihine ve Arap Yarımadası’nın binlerce yıllık geçmişine dair muazzam veriler sundu. Suudi Arabistan Miras Kurumu tarafından Mehd bölgesinde yürütülen çalışmalarda, aralarında Hz. Ömer’i öven bir yazıtın da bulunduğu toplam 1774 yeni arkeolojik buluntu gün yüzüne çıkarıldı.

Erken Dönem İslam Tarihine Işık Tutan 1774 Buluntu

Miras Kurumu’nun Süveyrika, Muveyhiye ve Haze bölgelerinde gerçekleştirdiği ikinci sezon araştırmaları sonucunda 156 yeni arkeolojik alan kayıt altına alındı. Bölgenin zengin tarihi dokusunu gözler önüne seren buluntu envanteri oldukça çarpıcı:

• 461 İslami yazıt

• 1259 kaya resim paneli

• 34 Semudi (Thamudik) kitabe

• 11 taş yapı

• 3 tarihi saray ve yapı kalıntısı

• 4 kuyu ve 2 tarihi kervan yolu

Uzmanlara göre bu buluntular, İslam devletinin ilk yıllarına, hatta Hazreti Osman döneminden öncesine uzanan tarihi bir süreci aydınlatıyor.

Kayalara Kazınan Hz. Ömer Övgüsü ve Kur’an Ayetleri

Keşfin en çok ses getiren kısmı ise kayalara kazınmış erken dönem İslami metinler oldu. Buluntular arasında, Hicazi hat sanatıyla ve “İbrahim” isimli bir kişi tarafından yazıldığı tespit edilen özel bir yazıt dikkat çekiyor. Yazıtta şu ifadeler yer alıyor:

“Allah Ömer bin Hattab’ın bu dünyada ve ahirette dostudur. Allah’tan başka ilah yoktur.”

Sadece övgü metinleri değil, doğrudan Kur’an-ı Kerim’den ayetler de kayalara işlenmiş durumda. Nisa Suresi’nin 58. ayeti olan “Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder” ifadesi de bölgedeki kayalarda tespit edildi.

Epigrafi uzmanları, bu tarz bulguların Kur’an ayetlerinin İslam’ın en erken dönemlerinde yazılı olarak nasıl kullanıldığını kanıtlaması açısından büyük bir bilimsel değere sahip olduğunu vurguluyor.

Kervan Yolları ve Binlerce Yıllık Kaya Resimleri

Çalışmalar, bölgenin sadece İslami dönemde değil, binlerce yıl öncesinde de ne kadar canlı bir merkez olduğunu kanıtlıyor. Tespit edilen 1259 kaya resmi, eski çağ insanlarının avcılık gelenekleri, bölgedeki hayvan çeşitliliği ve göç hareketleri hakkında görsel bir arşiv sunuyor. Ayrıca bulunan Semudi yazıtlar ve antik kervan yolları, Medine çevresinin kadim ticaret ağları içerisindeki stratejik önemini yeniden teyit ediyor.

Suudi Arabistan Miras Kurumu yetkilileri bu tarihi keşfi şu sözlerle özetliyor: “Mehd bölgesindeki her taş bir hatıra taşımakta, her yazıt ise İslam devletinin ilk günlerine uzanan tarihten bir hikayeyi korumaktadır. Bugün geçmişimizin sırlarını ortaya çıkarıyor ve onları gelecek nesillere aktarıyoruz.”