Orta Çağ’a Ait “Sarılan İskeletler”in Sırrı Çözüldü: İki Kadın, Hiçbir Biyolojik Bağ Yok
Polonya’nın Opole kentinde bulunan 13. yüzyıla ait bir katedralde keşfedilen ve “Sarılan İskeletler” olarak bilinen çifte mezar, yapılan DNA analizleri sonucunda bilim dünyasında yeni tartışmaların kapısını araladı. Yaklaşık 800 yıl önce birbirine sarılmış halde gömülen iki bireyin, sanılanın aksine ne romantik bir çift ne de akraba olduğu ortaya çıktı....
Polonya’nın Opole kentinde bulunan 13. yüzyıla ait bir katedralde keşfedilen ve “Sarılan İskeletler” olarak bilinen çifte mezar, yapılan DNA analizleri sonucunda bilim dünyasında yeni tartışmaların kapısını araladı. Yaklaşık 800 yıl önce birbirine sarılmış halde gömülen iki bireyin, sanılanın aksine ne romantik bir çift ne de akraba olduğu ortaya çıktı.
Araştırmalar, bu iki bireyin genetik olarak akraba olmayan iki kadın olduğunu gösterdi.
800 Yıllık Mezarda Şaşırtan Bulgular
Kutsal Haç’ın Yüceltilişi Katedrali’nde yapılan kazılarda ortaya çıkarılan mezar, ilk bulunduğunda sıra dışı gömü şekli nedeniyle dikkat çekti.
Bireylerden biri sırtüstü geleneksel Hristiyan defin ritüeline uygun şekilde yatırılmışken, diğerinin yan pozisyonda ve kolunu diğerinin başının altına koyacak şekilde yerleştirildiği görüldü. Bu durum, mezarın uzun süre “aşıklar mezarı” olarak yorumlanmasına neden oldu.
Ancak yapılan antik DNA analizi, bu romantik yorumu geçersiz kıldı.
DNA Analizi Gerçeği Ortaya Çıkardı
2026 yılında Journal of Archaeological Science: Reports dergisinde yayımlanan çalışmada, iskeletlerden alınan örnekler detaylı şekilde incelendi.
Araştırma sonucunda:
- Her iki bireyin de kadın olduğu
- Aralarında hiçbir biyolojik akrabalık bulunmadığı
kesin olarak ortaya kondu.
Araştırmacılar, bu mezarın Orta Çağ Polonya’sında genetik olarak doğrulanmış ilk aynı cinsiyetli ortak mezar örneği olabileceğini belirtiyor.
Orta Çağ Defin Ritüellerine Yeni Bir Bakış
Bu bulgu, Orta Çağ toplumlarına dair yerleşik düşünceleri yeniden sorgulamaya açtı.
Araştırmacılara göre mezarın anlamı, modern bakış açısıyla “romantik ilişki” olarak yorumlanmak zorunda değil. Bunun yerine, manevi bağ, dostluk, dinsel birliktelik veya sembolik ilişki gibi farklı açıklamalar da mümkün.
Çalışmada özellikle “fictive kinship (kurgusal akrabalık)” kavramına dikkat çekiliyor.
Fictive Kinship (Kurgusal Akrabalık) Nedir?
Fictive kinship, biyolojik ya da hukuki bağlar olmaksızın insanların kendilerini aile gibi gördükleri sosyal ilişkileri ifade eder.
Bu bağlar:
- Manevi kardeşlik
- Kan kardeşliği
- Vaftiz ebeveynliği
- Yakın dostluk ilişkileri
gibi farklı şekillerde ortaya çıkabilir.
Bu tür ilişkilerde kişiler, gerçek bir aile bağı varmış gibi sorumluluk ve bağlılık hisseder.
Kültürel Bir Karşılık: Musahiplik
Bu kavram, Anadolu kültüründe de benzer örnekler barındırır. Özellikle Alevî-Bektaşî inancındaki musahiplik, iki ailenin manevi kardeş ilan edilmesi anlamına gelir.
Musahiplikte:
- Taraflar birbirini öz aile gibi kabul eder
- Karşılıklı sorumluluk üstlenir
- Sosyal dayanışma güçlü şekilde yaşanır
Bu yönüyle, kurgusal akrabalık kavramının güçlü bir kültürel örneği olarak dikkat çeker.
Bilim Dünyasında Yeni Tartışmalar
Araştırmacılar, bu tür buluntuların geçmiş toplumların sosyal yapısına dair önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor.
Opole’deki mezar da, insanların yalnızca kan bağıyla değil; manevi, sosyal ve kültürel bağlarla da birbirine bağlı olabileceğini gösteren çarpıcı bir örnek olarak değerlendiriliyor.
Ayrıca bu çalışma, geçmişte “aşıklar mezarı” olarak yorumlanan diğer arkeolojik bulguların da modern bilimsel yöntemlerle yeniden incelenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Sonuç
“Sarılan İskeletler” vakası, arkeoloji ve antropoloji alanında önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Bu bulgu, Orta Çağ toplumlarında ilişkilerin düşündüğümüzden çok daha karmaşık ve çok katmanlı olduğunu gösterirken, aynı zamanda kültürel ve manevi bağların insan yaşamındaki yerini yeniden hatırlatıyor.
