Efes Kazılarında Önemli Keşif: Roma Dönemi Mermer Küvet ve Heykel Gün Yüzüne Çıkarıldı
UNESCO Dünya Miras Listesi’nin parlayan yıldızı Efes Antik Kenti, tarih sahnesindeki gizemlerini bir bir açığa çıkarmaya devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın başlattığı “Geleceğe Miras Sonsuz Efes” projesi kapsamında yürütülen son kazılarda, antik dünyanın lüks yaşamı ile geri dönüşüm kültürünü aynı anda gözler önüne seren dramatik bir keşfe imza atıldı....
UNESCO Dünya Miras Listesi’nin parlayan yıldızı Efes Antik Kenti, tarih sahnesindeki gizemlerini bir bir açığa çıkarmaya devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın başlattığı “Geleceğe Miras Sonsuz Efes” projesi kapsamında yürütülen son kazılarda, antik dünyanın lüks yaşamı ile geri dönüşüm kültürünü aynı anda gözler önüne seren dramatik bir keşfe imza atıldı.
Efes Antik Kenti
Stadyum Caddesi’ndeki çalışmalarda; bir zamanlar Romalı zenginlerin evini süsleyen mermer banyo küvetinin, sonraki dönemlerde delinerek sıradan bir çeşme yalağına dönüştürüldüğü ortaya çıktı. Aynı alanda, yüzükoyun çevrilip kaldırım taşı niyetine kullanılan bir erkek heykeli de gün yüzüne çıkarıldı.
Yamaç Evler’in Lüksü: Aslan Pençeli Mermer Küvet
Kazı çalışmalarının koordinatörü, Dokuz Eylül Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Aybek öncülüğünde yürütülen çalışmalarda bulunan küvet, Roma dönemi estetiğinin zirve örneklerinden biri.
Uzmanlar, M.S. 1. yüzyıla tarihlenen bu nadide eserin, Efes’in en varlıklı ailelerinin yaşadığı meşhur Yamaç Evler bölgesinden getirildiğini değerlendiriyor.
Eserin Teknik ve Sanatsal Özellikleri:
-
Malzeme: Bölgesel ve değerli bir mermer türü olan “Greco Scritto”.
-
Boyutlar: 146 cm uzunluk, 73 cm genişlik ve 60 cm yükseklik.
-
İşçilik: Ayak kısımlarında aslan pençesi motifleri ve “kimatyon” adı verilen yumurta sırası bezemeleri.
Efes Antik Kenti Roma dönemi aslan pençeli mermer küvet, arkeolojik buluntu.
Tarihi “Devşirme” Sanatı: Küvetten Su Yalağına
Prof. Dr. Serdar Aybek, bu buluntuyu “sıra dışı” olarak nitelendiriyor. Antik dünyada 70 bin metrekarelik devasa Liman Hamamı gibi kamusal alanlar bilinse de, ev içi kullanıma yönelik bu denli ince işçilikli bir küvetin bulunması oldukça nadir.
Ancak keşfin en çarpıcı yanı, eserin sonraki yüzyıllarda uğradığı değişim. Aybek, durumu şöyle açıklıyor: “Bu küvet, muhtemelen gelir seviyesi çok yüksek bir ailenin banyosundan alınmış. Ancak geç dönem tamiratlarında kentin ihtiyaçları için form değiştirmiş. Üstten su girişi, alttan ise su çıkışı için delikler açılarak bir çeşme yalağına (devşirme malzeme) dönüştürülmüş.”
Kaldırım Taşı Sanılan “Başsız Heykel”
Stadyum Caddesi’ndeki sürprizler küvetle sınırlı kalmadı. Ekipler, yol kotunu düzeltmek için kaldırdıkları bir taşın altında, M.Ö. 1. yüzyıl ile M.S. 1. yüzyıl arasına tarihlenen bir erkek heykeli buldu.
Yüzükoyun yatırılarak yol kaplama taşı olarak kullanılan bu heykelin; başı, kolları ve ayaklarının gövdeye sonradan eklendiği “kompozit” bir yapıda olduğu anlaşıldı. Bu beklenmedik keşif, Efes Müzesi koleksiyonuna paha biçilemez bir değer daha kattı.
Efes kazıları Stadyum Caddesi erkek heykeli, devşirme arkeolojik eser.
Geleceğe Miras: Efes’te Kazılar Sürüyor
Efes Müzesi ve Avusturya Arkeoloji Enstitüsü işbirliğiyle süren çalışmalar, sadece müze envanterini zenginleştirmekle kalmıyor; bitki örtüsüyle kapanmış alanları temizleyerek ziyaretçiler için yeni gezi rotaları oluşturuyor.
Bu son buluntular, Efes’in sadece mimarisiyle değil, yüzyıllar içinde değişen sosyo-kültürel katmanlarıyla da keşfedilmeyi bekleyen bir hazine olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Kaynak: AA
