“Anadolu tarihinin başladığı yer” olarak bilinen ve Kayseri tarihini 6 bin yıl öncesine dayandıran Kültepe Kaniş-Karum Ören Yeri, 78 yıldır süren kazılarıyla bizi şaşırtmaya devam ediyor. Bugüne kadar genellikle devasa saraylar, tapınaklar ve anıtsal yapılarla gündeme gelen höyükte, bu yıl yapılan kazılarda arkeologları heyecanlandıran “özel evler” keşfedildi.
Anıtsal Yapıların Gölgesinde “Yaşayanların” İzleri
Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde, Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nin destekleriyle sürdürülen kazılarda bu yıl farklı bir odak noktası vardı.
Kültepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu, tepe kısmında (höyükte) şimdiye kadar hep saray ve mabet gibi idari veya dini yapıların bulunduğunu, ancak 2025 kazılarıyla birlikte bu alanda “özel evlere” de rastladıklarını belirtti.
Prof. Dr. Kulakoğlu bu keşfi şöyle yorumluyor:
“Bu bizim için yeni bir olay. Bu gayet doğal; bu yapılarda (saraylarda) çalışan insanlar yakın bir yerde oturuyor olmalıydı. Dolayısıyla onların da oturdukları konutlara ulaşabildik.”
Bu buluş, Kültepe’nin sadece bir yönetim merkezi değil, aynı zamanda canlı bir yerleşim alanı olduğunu kanıtlaması açısından büyük önem taşıyor.
Asur Tüccarlarından 600 Yıl Öncesine Yolculuk
1948 yılında başlayan ve Türkiye’nin en uzun soluklu kazılarından biri olan Kültepe kazılarında hedef sadece Asur Ticaret Kolonileri Çağı değil. Ekip, Asurlu tüccarların Anadolu’ya gelmesinden önceki 500-600 yıllık dönemi, yani Anadolu insanının henüz okuma yazma bilmediği zamanları da aydınlatmaya çalışıyor.
Yapılan çalışmalar, Kültepe’nin M.Ö. 3. bin yıldan itibaren sürekli olarak önemli bir merkez olduğunu gösteriyor. Höyükte her dönem büyük anıtsal yapılar inşa edilmiş, bunlar yıkıldığında veya yandığında ise üzerlerine yenileri yapılmış.
4700 Yıllık Tarih Gün Yüzüne Çıkıyor
2025 yılı Haziran ayında başlayan çalışmalarda, günümüzden yaklaşık 4 bin 700 yıl öncesine ait tabakalara ulaşıldı. Kazı alanının güneyinde büyük bir anıtsal yapının varlığı tespit edilirken, kazdıkça genişleyen ve her yıl 10’ar metre büyüyen bina kalıntıları, buradaki mimarinin sıradan olmadığını gösteriyor.
Kültepe, hem anıtsal sarayları hem de yeni keşfedilen sivil konutlarıyla, Eski Tunç Çağı ve öncesindeki Anadolu şehirciliğini anlamamız için eşsiz veriler sunmaya devam ediyor.
Kaynak: tourismjournal