Suudi Arabistan’da Tarihi Değiştiren Keşif: 12 Bin Yıllık Dev Deve Oymaları Bulundu

Suudi Arabistan’ın kurak topraklarında yapılan çığır açıcı bir arkeolojik keşif, insanlık tarihinin karanlıkta kalan bir dönemine ışık tutuyor. Nefud Çölü‘ndeki devasa kayalar üzerinde tespit edilen ve 12 bin yıl öncesine tarihlenen gerçek boyutlu deve oymaları, bölgenin antik dönemdeki iklimini ve insan hareketliliğini yeniden yorumlamamızı sağlıyor.

Nature Communications dergisinde yayımlanan bu araştırma, bugün yaşamın zor olduğu kurak çöllerin, binlerce yıl önce nasıl bereketli bir yaşam alanı olduğunu kanıtlar nitelikte.

Buzul Çağı Sonrası: Kurak Çöllerden Yeşil Vahalara

Keşfedilen bu kaya sanatı örnekleri, Arap Yarımadası’nın iklimsel geçmişine dair kritik ipuçları barındırıyor. Araştırmalar, bölgenin geçmişte çok daha nemli dönemler geçirdiğini, ancak yaklaşık 25 bin yıl önceki Buzul Çağı‘nın zirvesinde şiddetli bir kuraklık yaşandığını gösteriyordu.

Karahantepe: 2025 Yılının En Önemli Keşfi Olarak Neden Tarihi Baştan Yazıyor?

×

Ancak yeni bulgular, yaklaşık 12 bin yıl önce bölgede tekrar tatlı su kaynaklarının ve gölcüklerin oluştuğunu kanıtlıyor. Bu iklimsel iyileşme, hem yaban hayatını hem de avcı-toplayıcı insan topluluklarını bölgeye çekerek yerleşimi mümkün kıldı.

Gerçek Boyutlu Deve ve Yaban Hayvanı Figürleri

Nefud Çölü’nün güney ucunda çalışan arkeologlar, üç farklı bölgede toplam 176 adet kaya oyması tespit etti. Amatör arkeologların bildirimleriyle başlayan süreç, Griffith Üniversitesi’nden Prof. Michael Petraglia ve ekibinin detaylı incelemeleriyle bilimsel bir zemine oturdu.

Kayalara işlenen figürlerin özellikleri şunlar:

• Devasa Boyutlar: Bazı oymalar 2 metreyi aşan boyutlarıyla gerçek hayvan ölçülerini yansıtıyor.

• Hayvan Çeşitliliği: Deve figürlerinin yanı sıra yaban öküzü, ceylan, dağ keçisi ve yaban atı gibi türler betimlenmiş.

• Sanatsal Yoğunluk: Petraglia, bu keşfi “Şimdiye kadar bulunmuş en etkileyici oyma yoğunluğu” olarak tanımlıyor.

Taş Aletler ve Karbon Tarihleme: 11 Bin Yıl Öncesine Yolculuk

Kaya sanatı eserlerini doğrudan tarihlemek zor olsa da, bilim insanları çevredeki tortu tabakaları ve bulunan 532 adet taş aleti analiz ederek sonuca ulaştı. Karbon tarihleme ve lüminesans yöntemleri kullanılarak yapılan analizler, eserlerin 11.400 ila 12.800 yıl öncesine ait olduğunu ortaya koydu.

Bu veriler, Arap Yarımadası’nda şimdiye kadar keşfedilen en eski kaya sanatı örneklerini işaret ediyor. Daha önceki bulgular yerleşimin 10 bin yıl önce başladığını öngörürken, bu keşif tarihi 2 bin yıl daha geriye çekiyor.

Levant Bağlantısı: Sanatçılar Kuzeyden mi Geldi?

Keşif sadece sanatsal değil, antropolojik açıdan da büyük önem taşıyor. Bölgede bulunan taş aletlerin teknolojisi ve stili, Levant bölgesi (bugünkü Suriye, Ürdün, Lübnan) ile büyük benzerlikler gösteriyor.

Bu durum, dev oymaları yapan sanatkârların kuzeyden gelen bir nüfus dalgası olabileceğini düşündürüyor. Prof. Petraglia’nın ABC News’e verdiği demeçte belirttiği gibi; bu keşif, insanların Arabistan’ın kalbine ilk girişine ve bölgedeki insan hareketliliğine dair anlayışımızı kökten değiştiriyor.

Kaynak: https://tr.euronews.com/kultur/2025/10/05/suudi-arabistandaki-2-metrelik-deve-oymalari-12-bin-yil-oncesine-isik-tuttu