Direkli Mağarası’nda 13.000 Yıllık Keşif: Endüstri ve İnanç Bir Arada

Kahramanmaraş’taki Direkli Mağarası, Anadolu’nun tarih öncesi sırlarını fısıldamaya devam ediyor. 19 yıldır süren kazıların bu sezonunda, 13 bin yıl öncesine ait kemik aletler ve boncuklar bulundu. Bu keşif, o dönem insanının sadece avcı-toplayıcı olmadığını, aynı zamanda “uzmanlaşmış bir üretim” ve “inanç sistemine” sahip olduğunu kanıtlıyor.

Direkli Magarasi

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Prof. Dr. Cevdet Merih Erek başkanlığında yürütülen kazılar, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesindeki Direkli Mağarası’nın bir zaman kapsülü olduğunu bir kez daha gösterdi.

13 Bin Yıllık “Endüstriyel” Uzmanlaşma Kazıların en dikkat çeken buluntusu, M.Ö. 11.000’e (günümüzden 13.000 yıl önce) tarihlenen kemik bızlar oldu. Ancak bunlar sıradan aletler değil. Prof. Dr. Erek, bulunan iki bızdan birinin taş boncukları delmek, diğerinin ise deri işlemek için özel olarak tasarlandığını belirtiyor.

Bursa’da Arkeoloji Zirvesi: Madencilik Tarihinin En Eski İzleri Konuşuldu

×

Bu ayrım neden önemli? Çünkü bir aletin belirli bir iş için özelleşmesi, o toplumda iş bölümünün ve zanaatkarlığın (erken endüstri) başladığının en büyük kanıtıdır.

Direkli Magarasi Kahramanmaras

Ölüler İçin Süslü Boncuklar Kazıda bulunan dört parçalı delikli boncuklar ise hikayenin “inanç” kısmını tamamlıyor. Karbon-14 analizleriyle 13 bin yıl öncesine tarihlenen bu boncukların, günlük süs eşyasından ziyade ölü gömme gelenekleriyle (mezar hediyesi/ölü süsleme) ilişkili olduğu düşünülüyor. Bu da Direkli insanının ölümden sonraki yaşama veya ruhun yolculuğuna dair soyut bir inanç sistemi geliştirdiğini gösteriyor.

Anadolu’nun Özgün Rotası Direkli Mağarası, tabakalarında binlerce yıllık kesintisiz bir yaşam izi barındırıyor. Prof. Dr. Erek’e göre buradaki bulgular, Anadolu’daki kültürel gelişimin Mezopotamya’nın gölgesinde veya etkisiyle değil; kendi iç dinamikleriyle, bağımsız bir hat üzerinde ilerlediğini kanıtlıyor.

İzzet Mazi AA