Anadolu Türk tarihinin en önemli simgelerinden biri olan ve Danişmentliler dönemine ışık tutan kayıp hazine nihayet evine dönüyor. Tokat’ın Niksar ilçesindeki tarihi Cin Camii‘nden 2002 yılında çalınan ve Gümüştekin Gazi’nin adını taşıyan tek yazıt olma özelliği gösteren tarihi kitabe, jandarmanın başarılı operasyonuyla 23 yıl sonra ele geçirildi.
Anadolu Tarihinin Tek Yazılı Belgesi: Gümüştekin Gazi Kitabesi
Haçlı Seferleri’ne karşı gösterdiği kahramanca mücadelelerle tanınan ve Malazgirt Zaferi sonrası Anadolu’nun Türkleşmesinde büyük rol oynayan Danişmendli hükümdarı Gümüştekin Gazi, tarih sayfalarında altın harflerle yer almaktadır. Ancak, bu büyük komutanın adının geçtiği tek somut kültürel miras, Niksar’daki Cin Camisi’nin kitabesiydi.
Hicri 497 (Miladi 1104) yılında vefat eden ünlü hükümdarın ismini yaşatan bu eşsiz eser, 13 Mart 2002 tarihinde gizemli bir şekilde ortadan kaybolmuştu. Aradan geçen 23 yılın ardından, eserin bulunması tarih dünyasında büyük bir heyecan yarattı.

cin camisi kitabesi
Tokat Valiliği ve Jandarma’dan Başarılı Tarihi Eser Operasyonu
Kayıp kitabenin izini süren Tokat Valiliği ve İl Jandarma Komutanlığı, titizlikle yürütülen bir takip süreci başlattı. Tarihi eser kaçakçılığına karşı yürütülen bu koordineli çalışma sonucunda, kayıp yazıtın yeri tespit edildi.
Gerçekleştirilen operasyonla kurtarılan kitabenin, ne yazık ki bir kısmının kırılmış olduğu görüldü. Ancak eserin ana gövdesi ve üzerindeki tarihi yazıların büyük oranda korunmuş olması, kültürel mirasımız adına teselli verici bir gelişme oldu.
Valilikten Açıklama: “Devlet Koruması Altına Alındı”
Tokat Valiliği, Danişmentli Devleti tarihinin en önemli parçalarından biri olan bu eserin bulunmasıyla ilgili resmi bir açıklama yayınladı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Tokat’ın Niksar ilçesinde bulunan ve Danişmendli dönemine ait tarihî Cin Camii kitabesi, devlet korumasına alınmıştır. Malazgirt savaşı sonrası, Anadolu’ya gelen Türklerden kalma, Danişmendli Devleti Tarihi içerisinde çok önemli yere sahip olan Gümüştekin isminin geçtiği ilk ve tek kitabe olan Cin Camii kitabesi, 13 Mart 2002 tarihinde çalınmasının ardından uzun yıllar boyunca kayıp olarak değerlendirilmekteydi.”
Valilik ayrıca, kültürel mirasın korunması konusunda vatandaşların duyarlılığının önemine dikkat çekerek, tarihi değerlere sahip çıkma kararlılığının süreceğini vurguladı.

Niksar Cin Camii Kitabesi
Cin Camii ve Danişmentliler Tarihi Neden Önemli?
Niksar, Danişmentliler Beyliği’ne başkentlik yapmış, Anadolu’nun en eski Türk yerleşimlerinden biridir. Bu bölgedeki eserler, Türk-İslam sanatının ilk ve en özgün örneklerini teşkil eder. Cin Camii kitabesi, sadece bir taş parçası değil; Anadolu’nun tapu senetlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Bu başarılı operasyon, Türkiye’nin tarihi eser kaçakçılığı ile mücadelesindeki kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Kaynak: Yaşar İliksiz